Güzel ve karanlık bir Van gecesinde sıkça kullandığımız bir
sosyal ağın son dönemlerdeki bir
özeliğini mercek altına almak
istedim. Bulunduğum yerin
yetersizliğinden dolayı yazıyı kısa
kısa yazmak zorundayım. Umarım kısa
hâliyle de bir şeyler anlatırım.
Evet, değerli okurum bu geceki
konumuz Facebook Zaman Tüneli.
Değerli okurlar konumuza başlamadan önce bir tanım yapmak
istiyorum. Yazımızda piksel kelimesi
sıkça geçeceğinden, şimdi pikselin
ne demek olduğunu öğrenelim. Tüm
sayısal görüntülerin en küçük
parçası olan noktacıklara piksel
(pixel) denir. İngilizcede resim
parçası anlamına gelen "picture
element" birleşik kelimesinden
çıkarılmıştır. Pixel, picture
(resim) sözcüğünün kısaltması olan
pix ve element (parça) sözcüğünün
ilk iki harfinden (el) oluşmaktadır.
Facebook'un geçtiğimiz eylül ayında bir konferansında
Mark Zuckerberg tarafından
duyurulan ve öncelikle sadece
geliştiricilere açılan "zaman
tüneli" uygulaması bildiğiniz
gibi 14 Aralık 2011 tarihiyle tüm
kullanıcılarına açıldı.
Zaman tünelinde amaç geçmişte paylaşılmış bir fotoğrafı,
videoyu, beğeniyi, doğum günü gibi
detayları kısa sürede ekrana
taşımaktır. Başka bir deyişle zaman
tüneli önemli fotoğrafların,
haberlerin ve kullanıcının
hayatındaki önemli gelişmelerin
derlemesidir. Tabi bununla beraber
birçok kısa yol da kullanıcılarını
bekliyor.
Zaman tüneli test çalışmaları bitince tüm kullanıcıların
profili aynı anda değişecektir. Tabi
bu çok tartışılacak gibi. Çünkü yeni
ara yüzü şimdikine göre çok karışık
ve hatalıdır. Örneğin profil resmi
için şimdi geçerli olan 180x500
piksel maksimum değeri var.
Kullanıcı isterse profil resmini
180x300 boyutunda da ayarlayabilir.
Ancak genişliğin 180 piksel olması
zorunludur. Şimdi kullanıcılarını
bekleyen zaman tünelinde ise her
kullanıcının profil resmi aynı boyda
görünecektir. Muhtemelen bu değer
180x180 piksel olur ki o da kareye
eşittir. Bu Facebook için bir artı
olabilir. Öte yandan bu değerin
kısıtlanmasına tepkilerin
gelebileceğini düşünüyorum.
Şaşırtıcı Bir Bilgi
Facebook profil sayfanızda üyelik
tarihinizi de görebileceksiniz.
Belki de olması gereken bir bilgi de
bu olmalıydı. Bu bilginin
olabileceğini hiç beklemezdik değil
mi? Bu bilginin olmasını istihbarata
bağlayabiliriz. ...
Facebook'un Kullanıcı Sayısı
Azalabilir
Yeni ara yüzle beraber
kullanıcıların geçmişte gizledikleri
ve sildikleri birçok bilgi profilde
görünür hâle gelecektir. Bununla
beraber kullanıcılar hiç beklenmedik
bir anda bunlarla karşılaştıklarında
hesaplarını silmek ya da dondurmak
isteyeceklerdir.
Yeni ara yüz birçok ülke tarafından beğenildi. Ancak
ülkemizdeki kullanıcılardan beğeni
alacağına inanmıyorum. Aksine
kullanıcılar Facebook'u protesto
edecek ve günlerce yeni ara yüze
alışmaya çalışacaklardır.
Zaman Tüneli Hazır Mıdır?
Kullanıcılar isterlerse şimdiden
zaman tüneli görünüme geçiş
yapabilirler. Ancak zaman tünelinde
çok ciddi sorunlar ve eksiklikler
var. Örneğin; zaman tüneli üç ay
önceki bir haberi göremiyor ve yok
sayabiliyor. Bence zaman tüneline
şimdiden geçiş yapıp alışmaya
çalışmak yerine eksikliklerin
giderilmesini beklemek daha mantıklı
olabilir. Ben zaman tünelinin hazır
olduğuna inanmıyorum.
Artık Herkes Kandırabilecek
Facebook'ta bir şeyler paylaştıktan
sonra paylaştığınız bilginin tarih
ve saatini değiştiremiyordunuz. Ama
artık zaman tüneli ile beraber bu
engel de kalkacaktır. İşte bu çok
kötü bir şeydir. Düşünsenize A
adında bir şahıs gelecek 22 Ekim
2011 tarihinde "yarın Van'da
deprem olacak" türünden bir
şeyler paylaşacak ve akabinde
"bakın ben bunu duyurmuştum"
diyecektir. Buna benzer bir sürü
yalan dolan piyasadaki yerini
alacaktır. İşte bu özelliğe fena
hâlde sinir oldum. Düşünsenize
herkes birilerini kandırmayı
düşünebilecek.
Facebook Vazgeç(il)mez Mi?
Yan başlıkta da gördüğünüz gibi iki
sorumuz var. Daha önceki ara yüzler
için Facebook kesinlikle geri adım
atmadı. Şimdiki zaman tüneli ara
yüzü için de geri adım
atabileceklerini düşünmüyorum.
İkinci sorumuza gelecek olursak;
ülkemizde Facebook vazgeçilmez bir
sosyal ağ hâline geldi. Hatta
ülkemizdeki tüm kurumlar Facebook
üyesidir desek yeridir. Üyeliklerin
yanı sıra televizyon programları da
artık hedef kitlerine Facebook
aracılığı ile irtibat kuruyorlar.
Facebook'un çoklu dil desteğine
sahip olması, Api alt yapılı olması
ve sürekli yenilebilir olması belki
de bir artıdır. Ama bazı yenilikleri
ülkemizin anlayışla karşılamasını
bekleyemeyiz. O yüzden Facebook'un
sürekli ara yüzünü değiştirip
insanların planlarına şekil vermede
rol oynaması bence çok kötü bir
durumdur.
Ne Zaman Tünelden Geçeceğiz?
Tünelden geçmeyeceğiz. Belli
tarihlerdeki bilgilerin kısa yoldan
ulaşılabilirliği tünele
benzetilmiştir –ki bu benzetme de
yerinde değildir- çünkü bir şeyler
unutulmuş. Başlık kullanıcıyı
yanıltmış. Zaman tüneli test
çalışmaları henüz tamamlanmış
değildir. Daha önce 25 Aralık
2011'de biteceği yönünde bilgiler
ortaya çıktı. Ancak buna pek
inanmıyorum. Ne zaman olursa olsun
önemli değil ama Facebook'un sürekli
kullanıcılarını şaşırtması hiç hoş
bir durum değildir. Ben şahsen
Facebook kullanıcısıyım ama hiç
kullanmıyorum desem yeridir. O
yüzden olacaklar umurumda değil.
Ancak Vanlımın ve ülkemin beğenisi
olan bir sosyal ağı kaleme almamak
da olmazdı. Umarım bir şeyler
anlatabilmişimdir. İlerleyen
günlerdeki çok uzaklarda imzalı
yazılarımda Facebook konulu başka
yazılar da olacaktır.
Facebook değişti ya da değişecek hiç
önemli değil artık. Van depreminde
Vanımızı hatırlayanları gördük. Bir
zahmet o maskeleri artık çıkaralım.
Artık takma ad kullanan Facebook
yerine gerçek... Facebook şaşırtmada
artık sınır tanımıyor, ama bizim bir
sınırımız var. Anlayanlar...
"Bir gün konuşmak istersem eğer, susturmayın beni!"