Dünya üşüyor, Türkiye üşüyor, Van üşüyor... Ama ben üşümüyorum...

Sonbahar ve kışa doğru soğuk havaların yaşandığı aylarda üşüdüğümüzde hemen sobamızı yakarız, ya da herhangi bir ısıtıcı ile ısınmaya çalışırız. Bu bazen bir elektrik sobası olmakla beraber bazen de bir sigara olabiliyor. Sigara dumanı ciğerlere ulaşıyor ya, sigara dumanı beyni boğuyor ya. Güya sigara ısıtıyormuş. Güya sigara kış ayları için bir vazgeçilmezmiş. Ama bu durum bana bahane gibi geldi.

Değerli okurum; bugünkü konumuz ünlü kanser sanatçısı sigara... Sigara ile kanser arasında çok sıkı bir akrabalık söz konusudur. Bunu da sigara içenlerden öğrendim. Bu yazımla bir kez daha sigarayı hatırlatmak istedim.

Bugün kesinlikle sizlere sigaranın zararlarını ya da faydalarını anlatmakla kafa yormayacağım. Çünkü görünen köy kılavuz istemez. Her şey açıkça ortadadır. Tekrar tekrar aynı değerleri vermenin, aynı zararları anlatmanın bir manası yoktur. Son yıllarda ülkemizde sigaranın zararlarına yönelik çok ciddi çalışmalar yapılıyor gibi oldu. Hatta hâlen konu hakkında devam eden reklâmlar söz konusudur. Güya insanoğlu o reklâmlardan etkilenecek de sigarayı bırakacak. Bu neye benzer biliyor musunuz? Siz bir film izlediğinizde önceden sonucu bilmiyor ve sonucu kafanızdan şekillendiriyorsunuz ya; hatta bazen içinizden geçen gibi olur sonuç. Bu durumda çok sevinirsiniz. Sigara hakkında yapılan çalışmalar da buna benziyor. Siz yerinizde oturacaksınız, sigara içen sayısının azalmasını bekleyeceksiniz. Resmen çocuk kandırmak gibi bir şey ya...

Çoğunuz bildiğiniz için hatırlatmama gerek yok diye kapalı alanlarda sigara yasağını hatırlatmadım. Hepiniz biliyorsunuz değil mi? Tabi canım bilmez miyiz? Hatta duvara yasak tablosu da astık.

Devlet Yetkililerine...
Günümüz Türkiye'sinde etrafa baktığımızda, yönetime baktığımızda, yapılanlara baktığımızda mantık hatalarının görmezden gelindiğini rahatlıkla görebilirsiniz. Şöyle ki resmi olarak bildiğimiz belediye kurumunda kimsenin kurala uymaksızın odalarında sigara içmesi gibi. Hatta bırakın odayı gittiğiniz belediye kurumunun koridorunda nefes almakta güçlük çekersiniz. Aynı şekilde iç işlerine bağlı emniyet teşkilatlarında da bu durum söz konusudur. Bunun örneklerini benim tek tek vermeme gerek yok diye düşünüyorum. Çoğunuz bunun farkındasınız. İsmini saydığım kurumlar sadece gördüklerimden bazılarıydı. Bir de görmediklerim ve ismini yazmak istemediğim devlet kurumları ve özel kuruluşlar da var. Peki, şimdiye kadar bunlar neden cezalandırılmadı? Kapalı alanlarda sigara yasağı yeni çıkan bir kanun değil. Peki, o hâlde hem kanun çıkıyor hem de kanunu çıkartanlar neden bunun uygulamasını da çıkartmıyorlar? Yoksa her şey kâğıt üstünde mi oynuyor? Galiba öyle olsa gerek ki emniyet teşkilatı denetleme yapmayı gereksiz buluyor ve sigara içilen kapalı alanlarda da yaptırım yapmayı gereksiz buluyorlar gibime geldi. Bakalım yakında elbet kokusu çıkacaktır. Ama bu konuda inanın asla sabırlı olamam. Ve asla tahammül edemem. Kişi senin sağlığınla oynayacak; sen de ona taviz vereceksin. Buna resmen cinayet denir. Evet, değerli devlet kurumları kusura bakmayın ama buna cinayet denir. Kişi ister mi kanser olmayı? Peki, siz ister misiniz? 

Diyorlar ki…
Diyorlar ki eskiye oranla kapalı ortamlarda sigara yasaklamamız sigara içen sayısını azalttı. Evet, doğrudur azalttı. Çok haklısınız azalttı. Ama bilmelisiniz ki eskiden gençler sigara içmezdi. Bir gencin, bir çocuğun sigara içmesi cinayetten daha büyük bir suç gibiydi ailelerin gözünde. Peki, sonra ne oldu? Ne mi oldu? Sigara içerikli saçma sapan filmler çıktı. Durmadan sigara üretildi. Yeni yeni marka sigaralar ülkeye getirildi. Dahası kaçak sigaracılık meslek hâline geldi. Daha ne olsun ki? Ve eski Türkiye nüfusu ile şimdiki nüfusu aynı değil ki. Şimdi ki zihniyet ile eski zihniyet aynı değil ki. Dünya değişiyor, Türkiye değişiyor, Van değişiyor... Ama sigaraya karşı uygulamanız değişmiyor. Bu ne biçim bir şeydir ki çıkardınız o kuralları kâğıtlara süs yaptınız? Ve ne biçim bir şeydir ki hâlen ortaya çıkan sorunları düzeltme taraftarı değilsiniz? Bu konuda siz bol bol reklâm yapmaya devam edin! Bol bol sigara yasaktır tablolarını satmaya devam edin! Ve filmlerde sigarayı sansürleyerek çocukları kandırmaya devam edin! Ne de olsa ortada uygulamanız ve en basitinden yaptırımınız yok!

Devlet Kaçak Sigara Satanları Görmüyormuş?
Ülkeye çeşitli yollarla izinsiz olarak getirilen sigaralar ucuz olduğundan halk genellikle bunları tercih etmektedir. Bu konuda gelip de halka kızamazsınız. Parası olmayana gelip pahalı sigara satmaya çalışırsanız sonucuna da katlanmak zorundasınız. Ayrıca satılan kaçak sigaralarda KDV gibi vergiler olmadığından dolayı ülkeye kazanç sağlanamamaktadır. Tabi mesele KDV de değil. Mesele kaçak sigara satışlarına taviz verilmesidir. İl merkezinde hatta bırakın il merkezini çarşının merkez noktasında mobese kameraları altında kaçak sigaralar rahatlıkla satılabiliyorsa bunun hesabını vermek lazım. Tabi gidip de o satıcı şahısları cezalandırın demiyorum. Kesinlikle böyle bir amaç gütmüyorum. Demek istediğim eğer onlara taviz veriyorsanız; diğerlerine de verin. Onlar da satabilsinler. Onlar da evlerine ekmek götürsünler. Yok, olmaz diyorsanız o zaman taviz verdiklerinizi de artık görün! Allah rızası için görün! Diğerlerinin kulluk hakkı için görün!

Kaçak Sigara Satıcıları Gözünden...
Kaçak sigara satanların çoğu korkuyla yaşamaktalar. Hani o anda yanında durup bir şey sormaya çalışsanız titrer hâle gelir. Çünkü korkuyor emniyet teşkilatından. Çünkü o, akşam evine ekmek götürme derdinde. Eğer siz bu tür şahıslara iş vermezseniz, çalışma imkânları sağlamazsınız onlar da bu tür yasa dışı işleri yaparak karınlarını doğurmaya çalışacaklardır. Bu insanları cezalandırmak da çözüm olarak görülmemelidir. Gerek ülkemizdeki gerekse de dünyamızdaki her birey rabbimizin kuludur ve değerlidir. Hiç kimsenin hiç kimseye zarar verme ve yargılama hakkı yoktur. Lâkin kanunlarda kaçak sigara satanlara yönelik varsa ceza, olmalı bir de ödül. Ve bu ödül onlar için neden temin edilen bir iş olmasın ki?

Sigara İçenlerin Gözünden
Sigara içenlere nasıl başladıklarını nasıl bir duygu içinde olduklarını sordum. Bakalım ne cevap vermişler. " - Kendisiyle 13 yıl önce tanıştım. İlk başta pek anlaşamadık. Öksürük filan derken baya üşendim. Ama sonra pes etmedim. Arkadaşlığımız hâlen devam ediyor. Kendisini çok seviyorum. Hatta onsuz uyuyamıyorum. Sabah ilk uyandığımda beni yalnız bırakmıyor. Onsuz geçen anlarımda da nefesim daralıyor, ellerim kaşınıyor. Kendimi yalnız hissediyorum. Hani bir kez kokusunu alsam bile yeterli oluyor. Ama onunla el ele verince kendimi daha iyi hissediyorum." Görmüş olduğunuz gibi çok enteresan bir cevap. Gören de bir canlıyla tanışmış sanacak. Yani bu sigara tiryakicileri durumu o kadar çok abartmışlar ki artık sigara onlar için kan gibi bir şey. Tabi tüm sigara severler de böyle düşünüyor da değildir. Kimisi derdi var diye içer, kimisi de canı sıkılıyor diye içer. Yani içmek için bahane hazırdır. Hatta ilkokul öğrencileri sigaraya başladıklarında ailelerine çaktırmazlar. Çaktırdıkları zaman da beni arkadaşım zorladı diye bahane bulurlar duruma.

Misafirlere...
Bazen evinize misafir gelir. Misafir gelince ya misafir odasında oturur ya da salonda. Yani sonuçta evde sizinle aynı mekândadır. Evinizde misafirin sigara içmesi evdekileri rahatsız etmez mi? Peki, ya o sigara dumanın kokusu odayı kirletmez mi? Ve odada bir öğrenci olduğunu düşünün. O dumandan etkilenip her yeri sigara kokmaz mı? Sabah okula gittiğinde öğretmeni sen sigara mı içtin demez mi? Ne olur biraz mantıklı olalım ve kişinin haklarına saygı duyalım. Misafir eğer sigarasız yapamıyorsa, çıksın dışarıda sigarasını içsin! Bunu yapmak da zor olmasa gerek.

Sigara İçmeyen Ailelerin Gözünden...
" - Biz sigara içmeyen bir aileyiz. Ama evimize misafir gelince içmek zorunda kalıyoruz. Aslında içmiyoruz da ama evimizdeki misafirden gelen o sigara kokusu ve dumanı hem bizi içmiş gibi yapıyor hem de evimizi kirletiyor. Misafire içme de diyemiyoruz. Hani misafir ya, ondan dolayı başımızın tacıdır diyerekten katlanıyoruz duruma. Üstelik çocuklarımız da bu durumdan çok etkileniyorlar. Sabah okulda oğlana öğretmeni sen sigara mı içtin demiş. Bu sadece basit bir örnekti. Hatta tüm kıyafetlerimiz, perdelerimiz özetle o ortamda bulunan her şey sigara kokuyor. Evin içerisindeki elektronik eşyalar da çalışıyor hâlde olduklarında pervaneleri ile dışardan o dumanı içerisine çekmekte ve zamanla o elektrik eşyalarımızda sorunların ortaya çıktığını gördük." Evet, gördüğünüz gibi sigaradan uzak aileler sigara ile baya akraba olmuşlar. Tabi burada suçlu olan misafirdir. Misafir dediğin haddini bilecek ve düşünceli olacak. Misafir sigara içmek istediğinde o ortamdakileri düşünmeli. Ben sigaramı yaktığım zaman kaç kişiyi yakmış olurum hesabını yapmalı. Hatta vicdan azabı duymalı. Madem misafirsin, sigarasız yapamıyorsun, çık dışarıda iç gel! Seni tutan yok!

Ne Yapmalı?
Ülkemizde ve dünyamızda sigara gittikçe ün kazanıyor. Bir anca önce gençlerimizi sigaradan kurtarmalıyız. Bunun için gerekirse yarışmalar düzenlensin! Gerekirse maaş bağlansın! Ama bir şekilde artık devlet bir şeyler yapmalı. Bir yerden başlamalı. Bunu yapmak için yarını beklememeli. Yarın gelir mi gelmez mi belli değil. İnsanlarımızı, dünyamızı ve en basitinden ülkemizi kurtaralım bu lanet sigaradan. Gerekirse tüm yoğunluk bu soruna verilsin. Ama çözülsün artık bu sorun. Yasak gelecekse sonucu da düşünülmeli. Mantıklı yasaklar gelmeli! Uygulamalı ve yaptırımın olduğu yasaklar gelmeli! İnsanımızı tatmin edici yasaklar gelmeli! Öyle güzel gelmeli ki bu yasaklar; tatlı gibi görünsün insanımıza. Ama şiddetle, zorbalıkla ya da yerimizde oturalım zamanla düzelir diyerek bir şeylerin değişmesini de beklemeyelim. 

Sonuç
Yeni nesil gençlerimizdeki başarı azmini gördükçe sigaranın bir gün tarihe gömüleceğinden eminim. O zaman kadar sigara kaç canı alır bilemem. Ama durumun çok ciddi olduğu artık apaçık ortadır.

"Önemli olan saldırmak değil, nasıl saldıracağını bilmektir."

16.09.2011